Hierarchia stadna. System rang

Po raz pierwszy hierarchia stadna została opisana przez Schjelderupa- -Ebbego, na przykładzie kur, jako tak zwany porządek dziobania (pecking order). W stadzie kur zawsze jedna najsilniejsza kura odpędza dzio-

– 1 Zachowanie et-epimeletyczne – zachowanie, którym osobnik domaga się opieki. Występuje cały szereg zachowań wywołujących opiekę ze strony osobników dorosłych, należeć tu będzie między innymi obserwowane u ptaków żebranie o pokarm,

– 3 Zachowanie epimeletyczne – zachowanie opiekuńcze, w czasie którego osobniki dorosłe, zazwyczaj rodzicielskie, opiekują się osobnikami młodocianymi. Szczególną formą zachowania epimeletycznego jest zachowanie macierzyńskie. baniem wszystkie pozostałe. W grupie kur dziobanych wyróżnić można kury dziobiące osobniki słabsze od siebie – w ten sposób stado kur uszeregowane zostaje w swoistą drabinę, w której dominująca kura alfa dziobie kurę beta, kura beta kurę gamma, gamma deltę itd. Porządek ten nie zawsze bywa doskonały: zdarza się bowiem czasami, że kura gamma dziobie kurę delta, a ta z kolei dominującą kurę alfa. Ogólnie o hierarchii w stadzie zwierząt możemy mówić wtedy, gdy w wyniku prowadzonych międzyosobniczych walk w obrębie stada zwierzęta usze- regowują się od silnych (dominujących) do słabych (submisywnych). Z najprostszą formą hierarchii spotykamy się już w stadzie anonimowym zamkniętym. Przykładem są szczury, u których (Barnet, 1963) istnieje rozwarstwienie na kastę dominujących alfa, submisywnych beta oraz omeg, które są przeważnie przedstawicielami innych stad i jeżeli nie usuną się w porę, zostają uśmiercone. Z właściwą jednak hierarchią stadną (systemem rang – ranie order) spotykamy się dopiero w stadzie zindywidualizowanym. Procesowi wytwarzania się hierarchii w grupie towarzyszy zwykle okres nasilonych walk międzyosobniczych, w czasie których poszczególne osobniki uczą się, kto jest silniejszy, a kto słabszy, komu należy ustępować, a kogo można wykorzystywać jednocześnie uczą się rozpoznawać indywidualnie.

Hierarchia może dotyczyć różnych dziedzin życia, przeważnie życia seksualnego, dostępu do pokarmu, miejsc noclegowych itp. Czasami w tym samym stadzie mogą współistnieć różne linie hierarchii, to znaczy w pewnych sytuacjach dominujący jest jeden osobnik, w innych drugi.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Kategorie – medycyna
Zobacz